De prediking van Johannes de Doper (of De prediking van de heilige Johannes de Doper)
Pieter Bruegel (starszy)
Zm. 9 Wrz 1569
De belangrijkste narratieve as is hier niet de monumentale figuur van de heilige, maar een subtiele dialoog van gebaren: diep verscholen in het bosrijke struikgewas heft Johannes de Doper zijn rechterhand op in een zegenend gebaar, terwijl hij met zijn linkerhand ondubbelzinnig wijst naar de bescheiden man rechts, gekleed in een blauw gewaad — Jezus Christus. Toch gaat deze mystieke relatie bijna verloren in een caleidoscoop van menselijke blikken en houdingen. Bruegel construeert een panorama van menselijke reacties; de figuren die een dichte, gelaagde kring vormen, kijken niet vroom naar één enkel punt. Sommigen luisteren in diepe overpeinzing naar de profeet, anderen wisselen fluisterend opmerkingen uit terwijl zij zich van de prediker afwenden, en een rijk geklede edelman in het centrale deel laat een mysterieuze man met baard zijn toekomst uit de hand lezen. Elke figuur leeft een eigen innerlijk leven en vormt zo een collectief portret vol psychologische spanning en onverschilligheid tegenover het wonder.
De ruimte van het schilderij wordt meesterlijk afgebakend door krachtige, donkere boomstammen die, als natuurlijke toneelcoulissen, de open plek omsluiten en zo een intieme maar tegelijk benauwende achtergrond voor de menigte vormen. De linkerzijde van de compositie zinkt weg in diepe bosgroenen en bruintinten en ademt een sfeer van geheimzinnigheid en samenzwering. Deze bijna claustrofobische duisternis wordt echter doorbroken door een geniale perspectivische opening in de rechterbovenhoek, waarlangs de blik van de toeschouwer ontsnapt naar een lichtende, uitgestrekte verte. Daar schildert Bruegel een kronkelende rivier — de evangelische Jordaan — aan de oevers waarvan de silhouetten van een kerk en wazige bergketens opdoemen. Het spel van het licht is hier van doorslaggevend belang voor de sfeer; diffuus noordelijk zonlicht dringt door de boomkruinen en haalt uit de menigte vlakken van verzadigde kleur naar voren — van het diepe purper en karmijn van de kleding, via oker, tot het zuivere wit van hoofddoeken — waardoor de compositie een uitzonderlijke trilling en ritmiek krijgt.
Het technische meesterschap van Pieter Bruegel de Oude openbaart zich in de bijna microscopische precisie waarmee hij details en de verscheidenheid aan texturen behandelt. Met evenveel virtuositeit geeft de kunstenaar de ruwheid weer van de tuniek van kamelenhaar van Johannes de Doper, de stijfheid van vilten hoeden, de verfijning van een oosterse tulband en het ingewikkelde patroon van gestreepte mantels. Elk van de tientallen figuren bezit een unieke expressie en een eigen psychologisch karakter, wat getuigt van diep humanisme en een scherpe observatie van de Nederlandse samenleving. Hoewel de compositie uitzonderlijk dicht en veelbevolkt is, behoudt zij een absolute harmonie dankzij de strenge ordening van de ruimtelijke plannen en het gebruik van diagonale lijnen die het oog leiden van de monumentale ruggen van de figuren op de voorgrond naar de piepkleine gestalten in de achtergrond. Deze bijzondere balans tussen de epische reikwijdte van het landschap en het intieme detail van het genretafereel maakt het werk tot een absolute triomf van de Nederlandse renaissance — een object van uitzonderlijke verzamelwaarde en een schitterende demonstratie van schilderkunstig genie.
Naast de strikt bijbelse laag draagt het werk een fascinerend, gecodeerd politiek-religieus commentaar op de eigen tijd van de kunstenaar in zich. Bruegel schilderde dit werk in het kritieke jaar 1566, kort voor de Beeldenstorm — de golf van calvinistische iconoclasme —, toen protestantse hervormers en wederdopers, op de vlucht voor vervolging door de katholieke Habsburgers, ver van de door de katholieke kerk gecontroleerde kerken illegale, geheime diensten organiseerden op open plekken in het bos, bekend als hagepreken, of preken in de openlucht. Door tussen de toehoorders figuren in traditionele Nederlandse kleding, Spaanse soldaten en zelfs een figuur die op hemzelf lijkt te plaatsen, veranderde Bruegel het nieuwtestamentische verhaal in een uitzonderlijk gedurfd, bijna journalistiek verslag van een opkomende religieuze revolutie. Daarmee is dit schilderij een van de meest intrigerende documenten van zijn tijd. Vandaag wordt het bewaard in het Museum voor Schone Kunsten in Boedapest.
DETAILS
Titel: De prediking van Johannes de Doper (of De prediking van de heilige Johannes de Doper) Originele titel: De prediking van Johannes de Doper Kunstenaar: Pieter Bruegel (starszy) Datering: 1566 Plaats van ontstaan: Brussel, Niderlandy Type : Schilderij Techniek: Olieverf op paneel Genre: Religieus tafereel / pejzaż z figurami Stroming: Renesans północny (niderlandzki) Vorm: Schilderkunst
Pieter Bruegel (starszy) - De prediking van Johannes de Doper
€62,95
Prijs met korting €62,95Normale prijs
Jak powstaje Twój obraz
Proces produkcji
01
Archiwalny skan
Wysokorozdzielczy skan dzieła w jakości muzealnej — 300 DPI, wysoka rozdzielczość.
02
Korekta kolorystyczna
Autorska korekta kolorystyczna na podstawie analizy zależności tonalnych, tak by wydruk wiernie oddawał charakter dzieła.
03
Pigmentowy druk Epson
Druk na papierze artystycznym — Hahnemühle Photo Rag 308 oraz Epson Velvet Fine Art Paper przy użyciu tuszy pigmentowych Epson UltraChrome Pro 12 — trwałość ponad 100 lat.
04
Rama z litego drewna
Ramę wykonujemy ręcznie z litego dębu lub sosny, wykańczamy olejem Rubio Monocoat. Oprawiamy w muzealne, bezkwasowe Passepartout.
05
Kontrola + certyfikat
Każdy wydruk przechodzi kontrolę kolorystyczną i jakości ramy. Dołączamy certyfikat autentyczności z numerem edycji.
Na czym budujemy Twoje zaufanie
Epson — papier Velvet Fine Art + tusze UltraChrome Pro 12
Hahnemühle Photo Rag 308 — papier muzealny, certyfikat 100+ lat
Rubio Monocoat — olej do drewna, naturalne wykończenie
